Çerez banner'ında "Reddet" butonu zorunlu mu? KVKK Çerez Rehberi'ne göre kurallar

Kısa cevap: KVKK'nın Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi, açık rıza gerektiren çerezler için banner'ın ilk katmanında "Kabul et", "Reddet" ve "Tercihler" seçeneklerinin birlikte sunulmasını iyi uygulama olarak gösteriyor. Rehbere göre Kabul et ile Reddet aynı boyutta, aynı renkte ve aynı yazı büyüklüğünde olmalı; açıkça görünen bir reddetme seçeneği olmayan banner kötü örnek olarak yer alıyor. Rehber bir kanun ya da yönetmelik değildir, ama Kurum'un çerez uygulamalarını nasıl değerlendirdiğini gösterir.

Bu yazıda rehberin banner tasarımıyla ilgili kısmını özetliyor, sık görülen hataları ve kendi banner'ınızı kontrol etmek için kısa bir listeyi paylaşıyoruz. Hukuki değerlendirme için kendi hukuk danışmanınıza başvurmanızı öneririz.

Rehber nedir, ne zaman güncellendi?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, çerezlere ilişkin rehberini ilk kez 2022'de yayımladı. Rehberin güncel hali Temmuz 2025 tarihli ve Kurum'un 69 numaralı yayını olarak kvkk.gov.tr üzerinde yer alıyor. Rehber; açık rızanın alınmasını, aydınlatma yükümlülüğünü, çerez türlerini ve iyi ve kötü uygulama örneklerini görsellerle anlatıyor.

Rehberi okumadan önce bir ayrımı hatırlamak gerekiyor: her çerez rıza gerektirmez. Kullanıcının açıkça istediği bir hizmet için zorunlu olan çerezler (oturum açma, form doldurma, sepet, güvenlik, kullanıcının çerez tercihini saklama gibi) genellikle açık rıza gerektirmez. Reklam ve kişiselleştirme amaçlı çerezler ise rıza gerektirir. Banner tasarımıyla ilgili kurallar bu ikinci grup için anlam taşır.

Rehber banner tasarımı için ne diyor?

1. Reddet seçeneği ilk katmanda olmalı

Rehberdeki iyi örnek, ilk ekranda "Kabul et", "Reddet" ve "Tercihler" seçeneklerini birlikte sunan bir panel. Reddetmek için ziyaretçinin önce ayarlar ekranına girmesi, birkaç adım ilerlemesi ya da yalnız "Kabul et" ve "Ayarlar" arasında seçim yapması, rıza vermeyi reddetmekten belirgin biçimde kolaylaştırır. Rehber açık bir reddetme seçeneği sunmayan tasarımı kötü örnek olarak gösteriyor.

2. Kabul et ve Reddet eşit görünürlükte olmalı

Butonların yalnız var olması yetmiyor. Rehber, Kabul et ve Reddet seçeneklerinin aynı boyutta, aynı renkte ve aynı yazı tipi büyüklüğünde olmasını öneriyor. Sık görülen tasarım hileleri şunlar:

• Kabul et büyük ve renkli bir buton, Reddet ise gri bir metin bağlantısı.
• Reddet seçeneğinin sayfanın altına ya da ikinci ekrana gizlenmesi.
• "Kabul et" yerine "Devam et" gibi rızayı belirsizleştiren ifadeler.

3. Tercihler varsayılan olarak kapalı başlamalı

Rehbere göre rıza gerektiren çerezler tercih panelinde ilk açılışta pasif, yani kapalı gelmeli. Önceden işaretlenmiş kutular ya da siteyi gezmeye devam etmeyi rıza saymak, rehberdeki açık rıza anlayışıyla örtüşmüyor. Ziyaretçi her amacı (örneğin analiz, pazarlama) ayrı ayrı seçebilmeli.

4. Çerez duvarı geçerli rızayı zedeleyebilir

Siteye girişi tüm çerezleri kabul etme şartına bağlamak, rehbere göre ziyaretçinin özgür iradesini zedeleyebilir; bu yolla alınan rıza geçerli sayılmayabilir. Rehber adil alternatiflerin her durumda ayrıca değerlendirilebileceğini belirtiyor. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele alacağız.

5. Rıza geri alınabilir olmalı

Ziyaretçi verdiği rızayı verdiği kadar kolay geri alabilmeli. Rehber bunun için her sayfadan erişilebilen bir çerez yönetim paneli ya da sitenin köşesinde duran küçük bir simgeyi iyi uygulama olarak gösteriyor. Rıza gerektiren reklam çerezleri için onay, kullanım koşullarına ya da gizlilik metnine gömülemez.

Sık görülen beş hata

Türk sitelerinde en sık karşılaştığımız banner hataları şunlar:

1. Yalnız "Kabul et" butonu: Banner bir bilgilendirme gibi görünüyor, reddetme yolu yok.
2. Eşit olmayan butonlar: Reddet seçeneği var ama küçük, soluk ya da metin bağlantısı olarak duruyor.
3. Banner görünmeden çalışan izleyiciler: Ziyaretçi seçim yapmadan analiz ve reklam etiketleri yükleniyor. Bu durumda banner'daki seçim fiilen bir şeyi değiştirmiyor.
4. Önceden açık tercihler: Tercih panelinde pazarlama çerezleri açık başlıyor.
5. Geri dönüş yolu yok: Banner kapandıktan sonra ziyaretçinin tercihini değiştirebileceği bir simge ya da bağlantı bulunmuyor.

Üçüncü madde gözle görülmediği için en çok gözden kaçanı. Banner ne kadar iyi tasarlanmış olursa olsun, etiket yöneticisi ya da sayfaya doğrudan eklenmiş bir betik rızadan önce çalışıyorsa sorun devam eder. Google Consent Mode v2 kullanıyorsanız varsayılan sinyallerin "reddedildi" olarak gittiğini de kontrol edin; ayrıntılar için Consent Mode v2 kurulum rehberimize bakabilirsiniz.

Kendi banner'ınızı kontrol etmek için 6 soru

• İlk ekranda Kabul et ve Reddet birlikte görünüyor mu?
• İki buton aynı boyutta, aynı renkte ve aynı yazı büyüklüğünde mi?
• Tercih panelinde rıza gerektiren kategoriler kapalı mı başlıyor?
• Ziyaretçi seçim yapmadan önce analiz ya da reklam isteği gidiyor mu? (Tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ sekmesinden kontrol edebilirsiniz.)
• Banner kapandıktan sonra tercih değiştirmek için her sayfada bir simge ya da bağlantı var mı?
• Banner'daki metin, ayrıntılı bilgi için çerez politikanıza bağlantı veriyor mu?

Bu soruların herhangi birine "hayır" diyorsanız banner'ınızı rehberdeki iyi örneklerle yeniden karşılaştırmanızı öneririz. Genel adımlar için KVKK çerez rehberimize de göz atabilirsiniz.

cerez.io bu konuda ne yapar?

cerez.io'nun banner'ında Reddet butonu varsayılan olarak ilk katmanda yer alır ve Kabul et ile aynı renk, boyut ve yazı büyüklüğündedir; tercih panelinde rıza gerektiren kategoriler kapalı başlar ve banner kapandıktan sonra ziyaretçi köşedeki simgeden tercihini değiştirebilir. Çerez taraması, ziyaretçi seçim yapmadan önce sitenizde çalışan izleyicileri teknik bulgu olarak listeler. Tarama sonuçları yasal uygunluk garantisi değildir; hukuki değerlendirme sizin ve hukuk danışmanınızın kararıdır.

Sitenizi ücretsiz tarayın, rızadan önce çalışan izleyicileri görün. 14 günlük denemeyi başlatın; kurulum, tarama ve önizleme denemede açıktır, banner'ın sitenizde yayına çıkması ücretli planla başlar.

Kaynak: Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber, Yayın No. 69, Temmuz 2025. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.