Çerez duvarı, bir web sitesine erişimi çerezlerin kabul edilmesi şartına bağlayan uygulamadır. Ziyaretçi tüm çerezleri onaylamadan içeriğe ulaşamaz; reddetme seçeneği ya yoktur ya da erişimi engeller. Rızanın özgür iradeyle verilmesi şartıyla çeliştiği için Avrupa veri koruma otoriteleri tarafından sorunlu bir yöntem olarak değerlendirilir.
Çerez duvarında ziyaretçinin önüne geçilemeyen bir katman çıkar: ya tüm çerezler kabul edilir ya da site kullanılamaz. Sorun, rızanın niteliğindedir. Hem KVKK m.3 hem GDPR m.4 ve m.7, rızanın özgür iradeyle verilmesini şart koşar. Tek gerçekçi seçeneğin 'kabul' olduğu bir kurguda özgür iradeden söz etmek güçtür; Avrupa Veri Koruma Kurulu'nun rıza rehberi de hizmete erişimin rıza şartına bağlanmasının rızanın özgürlüğünü zedelediği yönündedir. Bu nedenle çerez duvarı, alınan rızaların geçerliliğini tartışmalı hale getirir.
Çerez duvarı ile tartışılan bir ara model, 'rıza ya da ücret' (consent or pay) yaklaşımıdır: ziyaretçi ya kişiselleştirilmiş reklamlara onay verir ya da ücretli, çerezsiz erişimi seçer. Bu model Avrupa'da yoğun biçimde tartışılmaktadır ve değerlendirme ülkeye, otoriteye ve somut kurguya göre değişmektedir. Kesin olan şudur: hiçbir alternatif sunmadan erişimi tümden kapatan klasik çerez duvarı, özgür rıza standardıyla bağdaştırılması en zor kurgudur.
Site sahibi için güvenli yol nettir: banner ilk ekranda hem kabul hem reddetme seçeneği sunmalı, red erişimi engellememeli ve zorunlu olmayan çerezler karar gelene kadar bekletilmelidir. Rıza oranını artırmanın meşru yolları vardır: banner metnini sadeleştirmek, kategorileri anlaşılır anlatmak, tasarımı yönlendirici karanlık desenlerden arındırmak. Erişimi rehin almak yerine güven veren bir rıza deneyimi kurmak, hem hukuki hem ticari açıdan sürdürülebilir seçenektir.
Sık sorulan sorular
Çerez duvarı kullanmak yasal mı?
Klasik çerez duvarı (reddetme seçeneği olmadan erişimi kapatan model) özgür rıza şartıyla bağdaşmadığı için Avrupa veri koruma otoritelerince sorunlu görülür; bu yolla alınan rızaların geçerliliği tartışmalıdır. KVKK'daki rıza tanımı da aynı özgür irade unsurunu taşır. Güvenli yaklaşım, ilk ekranda gerçek bir reddetme seçeneği sunmak ve reddi erişim engeline dönüştürmemektir.
Çerez banner'ı ile çerez duvarı arasındaki fark nedir?
Çerez banner'ı ziyaretçiye seçenek sunar: kabul, reddetme veya kategori bazında tercih. Ziyaretçi hangi kararı verirse versin siteye erişmeye devam eder. Çerez duvarı ise seçeneği ortadan kaldırır: içeriğe ulaşmanın tek yolu tüm çerezleri kabul etmektir. Banner rıza almanın standart aracıyken, duvar rızanın özgürlüğünü zedelediği için sorunlu kabul edilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.