EAA (Avrupa Erişilebilirlik Yasası), ürün ve hizmetlerin erişilebilirlik gerekliliklerini düzenleyen 2019/882 sayılı AB direktifidir. E-ticaret, bankacılık, e-kitap ve ulaşımın dijital arayüzleri gibi hizmetleri kapsar; Haziran 2025'ten itibaren üye ülkelerin kendi ulusal yasalarıyla uygulanmaktadır. AB tüketicilerine hizmet sunan AB dışı şirketler de kapsama girebilir.
EAA, 2019/882 sayılı AB direktifidir; belirli ürün ve hizmetlerin erişilebilirlik gerekliliklerini tüm üye ülkelerde ortaklaştırır. Kapsamda e-ticaret hizmetleri, bankacılık hizmetleri, e-kitaplar, elektronik iletişim hizmetleri ve yolcu taşımacılığının dijital arayüzleri gibi alanlar bulunur. Direktif doğrudan değil, üye ülkelerin kendi ulusal yasaları aracılığıyla uygulanır; örneğin Almanya'da bu yasa BFSG'dir (Barrierefreiheitsstärkungsgesetz). Uygulama Haziran 2025'te başlamıştır.
EAA'nın önemli bir özelliği sınır ötesi etkisidir: AB'de yerleşik olmayan bir şirket, AB tüketicilerine çevrimiçi hizmet sunuyorsa kapsama girebilir. Türkiye'den AB pazarına satış yapan e-ticaret siteleri için bu somut bir yükümlülük anlamına gelir. Teknik gereklilikler pratikte WCAG temelli standartlara dayanır; hizmetin erişilebilirlik gereksinimlerini nasıl karşıladığına dair bilginin kullanıcılara sunulması da beklenir. Bazı mikro işletmeler için hizmet tarafında istisnalar öngörülmüştür.
Site sahibi için yol haritası şöyledir: önce kapsam analizi (hizmetiniz EAA kapsamında mı, hangi üye ülkelere satış yapıyorsunuz), ardından WCAG 2.2 temelli bir durum değerlendirmesi, tespit edilen sorunların kaynak kodda giderilmesi ve erişilebilirlik bilgisinin yayımlanması. Uyum tek seferlik bir proje değil, süreklilik gerektiren bir süreçtir: düzenli tarama ve yeni içeriklerin baştan erişilebilir üretilmesi kalıcı uyumun temelidir.
Sık sorulan sorular
EAA Türkiye'deki şirketleri etkiler mi?
Etkileyebilir. EAA, hizmetin sunulduğu yere göre işler: AB tüketicilerine yönelik çevrimiçi hizmet sunan bir şirket, AB dışında yerleşik olsa bile kapsama girebilir. Türkiye'den AB pazarına satış yapan e-ticaret siteleri, AB'ye hizmet veren bankacılık ve yayıncılık platformları bu duruma örnektir. Hangi üye ülkelere hizmet verdiğinizi belirleyip o ülkelerin ulusal uygulama yasalarını kontrol etmek ilk adımdır.
EAA hangi hizmetleri kapsıyor?
Dijital tarafta öne çıkan başlıklar şunlardır: e-ticaret hizmetleri (çevrimiçi mağazalar), tüketicilere yönelik bankacılık hizmetleri, e-kitaplar ve okuma yazılımları, elektronik iletişim hizmetleri ile hava, otobüs, demir yolu ve deniz yolcu taşımacılığının web siteleri ve mobil uygulamaları. Ayrıca bilgisayarlar, akıllı telefonlar, ödeme terminalleri gibi ürünler de direktifin ürün tarafında yer alır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.