Sözlük

Erişilebilirlik Beyanı Nedir?

Erişilebilirlik beyanı, bir web sitesinin veya uygulamanın hangi erişilebilirlik standardını hedeflediğini, mevcut uyum durumunu, bilinen eksiklikleri ve geri bildirim kanalını açıklayan kamuya açık belgedir. AB'de kamu sektörü siteleri için zorunludur; EAA kapsamındaki hizmetlerde de erişilebilirlik bilgisinin paylaşılması gerekir. Beyan, gerçek bir değerlendirmeye dayanmalıdır.

Beyan tipik olarak şu bilgileri içerir: kapsam (hangi site veya uygulama için geçerli olduğu), hedeflenen standart (örneğin WCAG 2.2 AA), mevcut uyum durumu (tam, kısmi veya uyumsuz), bilinen erişilebilirlik sorunları, kullanılan değerlendirme yöntemi, hazırlanma ve son güncellenme tarihi ile bir geri bildirim kanalı. AB'nin kamu sektörü web siteleri düzenlemesi beyanı zorunlu tutar; EAA kapsamındaki özel sektör hizmetlerinde de hizmetin erişilebilirlik gereksinimlerini nasıl karşıladığına dair bilgi verilmesi gerekir.

Beyanın değeri dürüstlüğündedir: gerçek bir değerlendirmeye dayanmayan, her şey uyumlu diyen bir beyan hem kullanıcı güvenini hem hukuki konumu zayıflatır. Doğru yaklaşım, otomatik tarama ve manuel test sonuçlarına dayanmak, bilinen eksiklikleri açıkça listelemek ve düzeltme planına yer vermektir. Beyan yaşayan bir belgedir; sitede yapılan önemli değişikliklerden ve her yeni değerlendirmeden sonra güncellenmelidir.

Pratikte beyan, sitenin alt bilgisinden erişilebilen ayrı bir sayfada yayımlanır ve geri bildirim kanalı gerçekten çalışır durumda tutulur: kullanıcıların bildirdiği engellerin makul sürede yanıtlanması beklenir. Taslağı ister elle ister bir oluşturucu araçla hazırlayın, yayımlamadan önce kurumunuza özgü bilgileri (iletişim kanalı, değerlendirme tarihi) doğrulamak ve içeriği onaylamak size aittir.

Sık sorulan sorular

Erişilebilirlik beyanı zorunlu mu?

Kime tabi olduğunuza bağlıdır. AB'de kamu sektörü web siteleri ve mobil uygulamaları için beyan açıkça zorunludur. EAA kapsamındaki özel sektör hizmetlerinde, hizmetin erişilebilirlik gereksinimlerini nasıl karşıladığına dair bilgi verme yükümlülüğü vardır. Türkiye'de 2025/10 Genelgesi WCAG 2.2 A hedefini getirir; beyan yayımlamak bu süreçte şeffaflığı belgeleyen iyi bir uygulamadır.

Erişilebilirlik beyanında neler yer almalı?

Asgari içerik: beyanın kapsadığı site veya uygulama, hedeflenen standart ve seviye (örneğin WCAG 2.2 AA), mevcut uyum durumu, bilinen erişilebilirlik sorunları ve varsa geçici çözümleri, değerlendirme yöntemi (otomatik tarama, manuel test, üçüncü taraf denetim), hazırlanma ve güncellenme tarihleri ile kullanıcıların engel bildirebileceği bir iletişim kanalı. Eksiklikleri saklamak yerine düzeltme planıyla birlikte yazmak beyanı güçlendirir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.