Sözlük

Başarı Kriteri Nedir?

Başarı kriteri, WCAG'daki test edilebilir en küçük gereklilik birimidir. Her kriter, bir sayfanın sağlayıp sağlamadığı nesnel olarak belirlenebilecek şekilde yazılır ve A, AA veya AAA seviyelerinden birine atanır. Bir seviyede uyumluluk iddiası, o seviyedeki ve altındaki tüm kriterlerin sağlanmasını gerektirir. Kriter seti WCAG 2.2 ile güncellenmiştir.

WCAG üç katmanlı bir yapıya sahiptir: en üstte dört ilke (POUR), altında kılavuzlar, en altta başarı kriterleri. İlkeler ve kılavuzlar yön gösterir ama test edilemez; ölçülebilir olan katman kriterlerdir. Her kriter numaralandırılır ve 'doğru ya da yanlış' olarak değerlendirilebilecek biçimde yazılır: örneğin 1.4.3 numaralı kriter, normal metin için en az 4.5:1 kontrast oranı ister ve bir renk çifti bu eşiği ya geçer ya geçmez.

Seviyelendirme üçlüdür. A, en temel engelleri kaldıran asgari kriterleri içerir; AA, yaygın hedef olan orta seviyedir ve mevzuat atıflarının çoğu bu seviyeyi işaret eder; AAA en sıkı kriterleri barındırır ve her içerik türü için ulaşılabilir olmayabilir. Uyumluluk kümülatiftir: 'AA uyumlu' diyebilmek için hem A hem AA seviyesindeki tüm kriterlerin sağlanması gerekir; tek bir kriterin ihlali, o sayfa için seviye iddiasını düşürür.

WCAG 2.2 sürümü kriter setini güncellemiş, önceki sürümlerin üzerine yeni kriterler eklemiştir; 2.x sürümleri geriye dönük uyumlu olacak şekilde tasarlanır. Pratikte denetim, kriter listesi üzerinden yürür: otomatik tarama kriterlerin bir bölümünü makineyle sınar, kalanlar klavye ve ekran okuyucuyla manuel test ister.

Sık sorulan sorular

WCAG başarı kriteri seviyeleri (A, AA, AAA) ne anlama gelir?

Her başarı kriteri üç seviyeden birine atanır. A, en temel engelleri kaldıran asgari gereklilikleri içerir. AA orta seviyedir; EAA gibi mevzuat atıflarının çoğunun işaret ettiği yaygın hedef budur; Türkiye'deki 2025/10 Genelgesi ise A seviyesini esas alır. AAA en sıkı seviyedir ve her içerik için ulaşılamayabilir. Seviyeler kümülatiftir: AA uyumu, A seviyesindeki kriterlerin de tamamının sağlanmasını gerektirir.

Bir kriter sağlanmazsa site WCAG uyumsuz mu sayılır?

Hedeflenen seviye için evet: uyumluluk, seviyedeki tüm kriterlerin sağlanmasını gerektirir; tek bir kriterin ihlali o sayfa için seviye iddiasını düşürür. Ancak bu, çalışmanın değersiz olduğu anlamına gelmez: her giderilen ihlal, gerçek kullanıcılar için somut bir engeli kaldırır. Doğru yaklaşım, ihlalleri önem sırasına koyup düzeltmek ve uyumluluk durumunu erişilebilirlik beyanında dürüstçe belirtmektir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.