Sözlük

POUR İlkeleri Nedir?

POUR, WCAG'ın üzerine kurulduğu dört temel ilkenin kısaltmasıdır: Algılanabilir (Perceivable), Çalıştırılabilir (Operable), Anlaşılabilir (Understandable) ve Sağlam (Robust). İçerik duyularla algılanabilmeli, arayüz her yöntemle kullanılabilmeli, bilgi anlaşılabilmeli ve kod yardımcı teknolojilerle uyumlu olmalıdır. WCAG'daki tüm kılavuzlar ve başarı kriterleri bu dört ilkenin altında örgütlenir.

Dört ilkenin her biri bir soruya cevap verir. Algılanabilir: kullanıcı içeriği en az bir duyusuyla alabiliyor mu (görsele alt metin, videoya altyazı, yeterli renk kontrastı)? Çalıştırılabilir: arayüz yalnızca fareyle değil klavye ve diğer girdi yöntemleriyle de kullanılabiliyor mu, kullanıcıya yeterli süre tanınıyor mu? Anlaşılabilir: metinler okunabilir, sayfalar öngörülebilir, formlar hata yapmayı önleyecek şekilde tasarlanmış mı? Sağlam: kod, bugünün ve yarının tarayıcıları ile yardımcı teknolojileri tarafından güvenilir şekilde yorumlanabiliyor mu?

POUR, WCAG'ın çatısıdır: standart, en üstte bu dört ilkeyi tanımlar; her ilkenin altında kılavuzlar (guideline), her kılavuzun altında da test edilebilir başarı kriterleri yer alır. Bir sitenin uyumluluğu ilkelerin kendisiyle değil, bu kriterler üzerinden ölçülür. Yine de ilkeler günlük işte pusula görevi görür: yeni bir bileşen tasarlarken 'algılanabilir mi, çalıştırılabilir mi, anlaşılabilir mi, sağlam mı' diye sormak, kriter listesine bakmadan önce sorunların çoğunu yakalar.

Denetim tarafında da POUR faydalı bir zihinsel haritadır: otomatik tarama bulgularını dört ilke altında gruplamak, hangi alanda yoğunlaşıldığını ve nereden başlanacağını netleştirir.

Sık sorulan sorular

POUR ilkeleri nelerdir?

POUR, WCAG'ın dört temel ilkesidir: Algılanabilir (içerik en az bir duyuyla alınabilmeli, örneğin görsele alt metin), Çalıştırılabilir (arayüz klavye dahil her girdi yöntemiyle kullanılabilmeli), Anlaşılabilir (metin ve işleyiş öngörülebilir ve açık olmalı) ve Sağlam (kod, yardımcı teknolojilerce güvenilir yorumlanabilmeli). WCAG'daki her başarı kriteri bu dört ilkeden birinin altında yer alır.

POUR ilkelerine uymak WCAG uyumu için yeterli mi?

İlkeler yön gösterir ama uyum onlar üzerinden ölçülmez. WCAG uyumluluğu, hedeflenen seviyedeki (A, AA veya AAA) test edilebilir başarı kriterlerinin sağlanmasıyla belirlenir; ilkeler bu kriterlerin üst çatısıdır. Doğru kullanım şöyledir: tasarım ve geliştirme sırasında POUR'u pusula olarak kullanın, uyumluluğu ise otomatik tarama ve manuel testle kriter bazında doğrulayın.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.