VPAT (Voluntary Product Accessibility Template), bir dijital ürünün erişilebilirlik durumunu standart biçimde raporlamak için ITI (Information Technology Industry Council) tarafından yayımlanan şablondur. Doldurulmuş VPAT, ACR (Accessibility Conformance Report) adını alır. WCAG, ABD'deki Section 508 ve Avrupa'daki EN 301 549 gibi standartlara göre uyum düzeyini belgeleyerek özellikle kurumsal ve kamu tedarik süreçlerinde kullanılır.
VPAT, 'ürününüz erişilebilir mi' sorusuna pazarlama cümleleriyle değil kriter kriter cevap veren bir belgedir. Şablon, seçilen standarda göre farklı sürümlerde sunulur: WCAG sürümü, ABD federal tedariki için Section 508 sürümü, Avrupa için EN 301 549 sürümü ve hepsini birleştiren uluslararası (INT) sürüm. Her başarı kriteri için ürünün durumu belirtilir: destekliyor, kısmen destekliyor, desteklemiyor veya kriter ürün için geçerli değil. Açıklama sütunu, kısmi desteklerin nerede ve nasıl ortaya çıktığını somutlaştırır.
Belgenin asıl sahnesi tedarik süreçleridir. ABD'de federal alımlar Section 508 uyum bilgisi gerektirir; Avrupa'da kamu alımlarının teknik şartnameleri EN 301 549'a atıf verir; büyük kurumsal alıcılar da satın alma öncesinde satıcıdan ACR ister. Doldurulmuş VPAT, yani ACR, bu taleplerin standart cevabıdır. Şu ayrım önemlidir: VPAT bir sertifika değildir; üreticinin kendi değerlendirmesine dayanan bir beyan belgesidir ve değeri, dayandığı testin ciddiyeti kadardır.
İyi bir ACR üretmenin yolu bellidir: önce ürünü otomatik tarama ve manuel testle (klavye, ekran okuyucu, kontrast) gerçekten değerlendirin, her kriteri kanıta dayanarak işaretleyin ve kısmi destekleri açıklamalarla dürüstçe belgeleyin. Her şeye 'destekliyor' yazılmış bir VPAT, deneyimli bir alıcı için güven değil şüphe kaynağıdır. Belge sürüme bağlıdır; üründe önemli değişiklik oldukça güncellenmelidir. Kamuya dönük erişilebilirlik beyanından farkı da budur: beyan siteniz için genel bir taahhüt metniyken ACR, belirli bir ürün sürümünün kriter bazlı uyum raporudur.
Sık sorulan sorular
VPAT ile ACR arasındaki fark nedir?
VPAT boş şablonun, ACR ise doldurulmuş halinin adıdır: üretici, ITI'nin yayımladığı şablonu ürününü test ederek kriter kriter doldurur ve ortaya çıkan belge Accessibility Conformance Report (ACR) olarak adlandırılır. Günlük dilde ikisi birbirinin yerine kullanılsa da alıcının satın alma sürecinde istediği şey, gerçek bir değerlendirmeye dayanan ve açıklamaları doldurulmuş ACR'dir.
VPAT hazırlamak zorunlu mu?
Adındaki gibi gönüllüdür; genel bir yasal zorunluluk yoktur. Pratikte ise belirli pazarların kapısıdır: ABD federal alımlarında Section 508 uyum bilgisi istenir ve satıcıdan ACR beklenir; Avrupa'da EN 301 549'a atıf veren kamu ihalelerinde ve büyük kurumsal alımlarda benzer beklenti giderek yaygınlaşır. Bu segmentlere satış yapan bir yazılım üreticisi için VPAT fiilen standart bir satış belgesidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.