Zorunlu çerez, bir web sitesinin temel işlevlerinin çalışması için teknik olarak gerekli olan çerezdir. Oturum yönetimi, güvenlik doğrulaması, alışveriş sepeti ve dil tercihi gibi işlevleri mümkün kılar. Ziyaretçinin açıkça talep ettiği hizmeti sunmak için gerekli olduğundan, kullanımı için açık rıza aranmaz; ancak bilgilendirme yükümlülüğü devam eder.
Çerez mevzuatının temel ayrımı, zorunlu ve zorunlu olmayan çerezler arasındadır. Avrupa'daki ePrivacy kuralları, elektronik iletişimin gerçekleştirilmesi veya kullanıcının açıkça talep ettiği hizmetin sunulması için kesinlikle gerekli çerezleri rıza şartından muaf tutar. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun çerez rehberindeki yaklaşım da aynı yöndedir: zorunlu çerezler için açık rıza aranmaz. Bunun dışında kalan çerez kategorileri (analitik, pazarlama ve genel işlevsel kişiselleştirme) rıza gerektirir; kullanıcının açıkça talep ettiği dil seçimi gibi arayüz çerezleri ise bu muafiyet kapsamında değerlendirilebilir.
Zorunlu sayılabilecek tipik örnekler şunlardır: oturum kimliği çerezleri, güvenlik ve bot koruması çerezleri, yük dengeleme çerezleri, alışveriş sepeti içeriği, çerez tercihinin kendisini hatırlayan çerez. Buna karşılık bir çerezin site sahibi için 'faydalı' olması onu zorunlu yapmaz; ziyaretçi sayan analitik çerezler veya kişiselleştirme çerezleri, site onlarsız da çalışabildiği için zorunlu kategorisine girmez. Sınıflandırmada ölçüt sitenin işleyişi için teknik gerekliliktir, işletmenin tercihi değildir.
Site sahibinin yapması gerekenler: çerez envanterini çıkarıp her çerezi dürüstçe sınıflandırmak, zorunlu çerezleri çerez politikasında amaç ve süresiyle birlikte listelemek, zorunlu olmayanları ise rıza gelene kadar engellemek. Sık yapılan hata, rıza şartından kaçınmak için analitik veya pazarlama çerezlerini zorunlu olarak etiketlemektir; bu, bilgilendirmeyi yanıltıcı hale getirir ve rıza mekanizmasının amacını boşa çıkarır.
Sık sorulan sorular
Zorunlu çerezler için rıza almak gerekir mi?
Hayır. Sitenin temel işlevleri veya ziyaretçinin açıkça talep ettiği hizmet için teknik olarak gerekli çerezler rıza şartından muaftır. Ancak bilgilendirme yükümlülüğü sürer: bu çerezler de çerez politikasında isim, amaç ve süreleriyle listelenmelidir. Banner'da zorunlu kategorisi genellikle 'her zaman aktif' olarak gösterilir ve kapatılamaz.
Bir çerezin zorunlu olup olmadığına nasıl karar verilir?
Ölçüt şudur: bu çerez olmadan ziyaretçinin talep ettiği hizmet teknik olarak sunulabiliyor mu? Sunulabiliyorsa çerez zorunlu değildir. Oturum, güvenlik ve sepet çerezleri bu testi geçer; analitik, kişiselleştirme ve reklam çerezleri geçmez. Kararsız kalınan durumlarda çerezin amacına ve kimin yararına çalıştığına bakılır: fayda ağırlıkla site işletmecisine aitse rıza almak güvenli yaklaşımdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.