Üçüncü taraf çerez, ziyaret edilen sitenin değil, o siteye hizmet veren başka bir alan adının (reklam ağı, analitik sağlayıcı, sosyal medya eklentisi) yazdığı çerezdir. Birinci taraf çerezin karşıtıdır. Sağlayıcı, çerezini okuyabildiği tüm sitelerde ziyaretçiyi tanıyabildiği için siteler arası izlemenin temel aracıdır.
Ayrımın ölçütü çerezi yazan alan adıdır: ziyaret ettiğiniz sitenin kendi alan adından yazılan çerez birinci taraf, sayfaya gömülü başka bir hizmetin alan adından yazılan çerez üçüncü taraftır. Reklam ağları, sosyal medya butonları, gömülü videolar ve bazı analitik araçlar üçüncü taraf çerez bırakır. Bu çerezler sağlayıcının hizmet verdiği tüm sitelerde okunabildiği için ziyaretçinin gezinme geçmişi siteler arasında birleştirilebilir; profil oluşturma ve hedefli reklamcılık büyük ölçüde bu mekanizmaya dayanır.
Hukuki açıdan kritik nokta şudur: üçüncü taraf çerez kullanan site sahibi, verinin dış sağlayıcılara aktarılmasından habersiz kalamaz. KVKK'nın aydınlatma yükümlülüğü kapsamında ziyaretçiye hangi üçüncü tarafların veri aldığı açıklanmalı, zorunlu kategoriye girmeyen üçüncü taraf çerezler için açık rıza alınmalıdır. Ayrıca tarayıcı ekosistemi de bu çerezleri kısıtlama yönünde ilerlemektedir; Safari ve Firefox üçüncü taraf çerezleri varsayılan olarak engeller. Bu da sektörü birinci taraf veriye ve rıza temelli ölçüme yöneltmektedir.
Site sahibi için pratik adımlar: siteyi tarayarak hangi üçüncü taraf alan adlarının çerez yazdığını tespit etmek, her sağlayıcıyı çerez politikasında adıyla ve amacıyla listelemek, zorunlu olmayanları rıza gelene kadar engellemek ve kullanılmayan eski eklentileri kaldırmak. Sayfaya eklenen her hazır bileşenin (video, harita, sohbet, paylaşım butonu) beraberinde çerez getirebileceği unutulmamalı, yeni eklentiler devreye alınmadan önce çerez etkisi kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Birinci taraf ve üçüncü taraf çerez arasındaki fark nedir?
Fark, çerezi yazan alan adındadır. Birinci taraf çerez, ziyaret ettiğiniz sitenin kendi alan adından yazılır ve genellikle oturum, sepet, tercih gibi site içi işlevlere hizmet eder. Üçüncü taraf çerez ise sayfaya gömülü dış bir hizmetin alan adından yazılır ve ziyaretçiyi birden fazla sitede tanıyabilir. Rıza gerekliliğini belirleyen ise taraf değil, çerezin amacıdır.
Üçüncü taraf çerezler kalkıyor mu?
Kısıtlanıyor ancak tamamen kalkmış değil. Safari ve Firefox üçüncü taraf çerezleri varsayılan olarak engelliyor; Chrome tarafında ise takvim ve yöntem zaman içinde değişti ve tam kaldırma gerçekleşmedi. Yön bellidir: sektör birinci taraf veriye, rıza temelli ölçüme ve Google Consent Mode gibi mekanizmalara kayıyor. Site sahipleri için rıza altyapısı bu geçişten bağımsız olarak gereklidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.